BÀI CẢM NHẬN MỤC VỤ THÁNG 05/2026

LỚP TRIẾT HỌC I - KHÓA XXV

“CHẠNH LÒNG THƯƠNG”

Hôm ấy, trước giờ đi mục vụ với nhóm Legio Mariae, tôi được biết sẽ đến thăm một bệnh nhân đã nằm liệt giường suốt sáu năm qua. Nghe vậy, lòng chợt chùng xuống. Trên quãng đường đi, trong tôi không ngừng hiện lên những suy nghĩ đầy ái ngại: một người nằm bất động ngần ấy năm, nếu không được chăm sóc chu đáo, hẳn cơ thể sẽ mang đầy những vết lở loét, hẳn thân thể ông sẽ đầy những vết thương và có lẽ cả căn phòng cũng sẽ phảng phất mùi bệnh tật khó chịu…

Tới nơi, một người phụ nữ ngoài sáu mươi, vóc dáng gầy gò cùng nụ cười hiền hậu ra đón chúng tôi. Bước vào căn nhà nhỏ, tôi chợt khựng lại. Mọi điều hiện ra trước mắt hoàn toàn khác với những gì đã nghĩ trên đường đi, nơi đây không hề có mùi ẩm mốc hay khó chịu của bệnh tật. Thay vào đó là sự sạch sẽ, gọn gàng và bầu khí ấm áp của một gia đình. Hỏi thăm gia cảnh, chúng tôi được biết ông năm nay đã bảy mươi tuổi. Sáu năm trước, vào một buổi chiều như bao buổi chiều khác, ông đạp xe ra đường lớn mua ít đồ để vợ chuẩn bị bữa cơm chiều. Nào ngờ, một thanh niên say rượu chạy xe máy lao tới tông thẳng vào, khiến ông bị chấn thương nặng và rơi vào hôn mê. Sau nhiều tháng điều trị, ông tỉnh lại trong niềm vui vỡ òa của gia đình. Nhưng rồi biến chứng sau tai nạn đã lấy đi sức khỏe, khả năng đi lại và cả tiếng nói của ông. Từ đó, ông chỉ còn có thể nằm yên một chỗ, thân thể dần co quắp và yếu đi theo thời gian.

Câu chuyện này khiến tôi nhớ đến quãng thời gian khi còn là một chú ứng sinh, khi được gửi đến chăm sóc và phụ giúp các Cha đang hưu dưỡng tại Tòa Giám Mục. Kinh nghiệm ngày ấy giúp tôi phần nào cảm nhận được sự nhọc nhằn và kiên nhẫn cần có để đồng hành với những người đau yếu. Hôm nay, khi tận mắt chứng kiến hình ảnh người phụ nữ ấy lặng lẽ chăm sóc chồng mình suốt sáu năm trời, tôi mới thấu cảm sâu xa hơn những hy sinh âm thầm mà bà đã mang lấy từng ngày.

Tôi nghĩ rằng bà đã thưa “vâng” với Thiên Chúa trước mọi khó khăn thử thách, đã đón nhận nghịch cảnh xảy đến trong cuộc đời, dẫu khi không hiểu lý do. Với nhiều người, tai nạn ấy có thể là một bi kịch quá sức chịu đựng. Nhưng nơi bà, tôi lại thấy một sự đón nhận âm thầm trong đức tin, dẫu có lẽ chính bà cũng đã nhiều lần đau đớn và hoang mang. Bà đã và đang trung tín với lời thề hứa của mình khi xưa, đã cùng người bạn đời nói lên sự ưng thuận trước vị đại diện Hội Thánh và cộng đoàn: “Khi thịnh vượng cũng như lúc gian nan, khi ốm đau cũng như lúc mạnh khỏe, để yêu thương và tôn trọng nhau mọi ngày suốt đời”. Lời thề đó tôi không biết bà đã còn nhớ hay đã quên, nhưng dù ký ức có phai nhạt đi chăng nữa, thì trong trái tim bà chắc chắn đã khắc ghi vì đã âm thầm sống trọn lời hứa ấy mỗi ngày.

Nhìn cách bà tận tụy chăm sóc người chồng đau yếu suốt bao năm, thân thể luôn sạch sẽ, tươm tất, tôi hiểu rằng phía sau đó là biết bao hy sinh âm thầm, bền bỉ vượt quá những gì tôi có thể tưởng tượng. Tôi nhớ đến một câu từng đọc đâu đó: “yêu nhau là đi vào tương quan với người khác, là chấp nhận tha nhân với tất cả những gì là ưu khuyết trong chính bản thể của nó. Cái đau của người bạn đời không còn là nỗi đau riêng của người đó, nhưng là nỗi đau chung và là nỗi đau của chính mình”. Có lẽ đó chính là điều đang hiện diện nơi người phụ nữ này.

Ngồi trò chuyện với chúng tôi, bà vẫn giữ nét vui vẻ, nhiệt tình và nụ cười hiền hậu trên môi. Thế nhưng, đằng sau vẻ bình thản ấy, có lẽ là biết bao lần trái tim bà đã âm thầm vỡ vụn mà chẳng ai hay biết. Suốt sáu năm qua, cuộc đời bà đã và đang mang một gánh nặng không hề nhỏ. Nhưng đôi khi con người ta vẫn phải mỉm cười để bước tiếp, dù trong lòng chất chứa biết bao nhọc nhằn và nước mắt. Bởi“Người hay cười chưa chắc đã vui, đôi khi người ta cười bởi vì không thể khóc được”.

Qua những lần viếng thăm mục vụ, tôi hiểu rằng sự hiện diện, cảm thông và chia sẻ thật cần thiết, bởi “mỗi cây mỗi hoa, mỗi nhà mỗi cảnh”, mỗi con người đều mang trong mình một thập giá rất riêng mà không ai có thể hiểu hết được. Tôi chỉ cảm nhận được phần nào những nỗi đau mà họ đang âm thầm mang lấy. Vì thế, khi đến với họ tôi học được bài học “ở lại”. Ở lại với nỗi đau, ở lại với sự im lặng, ở lại với một trái tim biết rung cảm, ở lại với người khác như Chúa đã ở lại với tôi. Chính trong sự “ở lại” ấy, tôi lại cảm nhận rõ sự giới hạn của mình. Trước những đau khổ quá lớn, mọi lời nói đều trở nên lu mờ đi. Tôi chỉ có thể nói đơn sơ rằng: “con sẽ cầu nguyện cho ông bà và gia đình”. Đó là tất cả những gì tôi có thể trao trong khoảnh khắc ấy. Khi còn mạnh khỏe, họ có thể không khác gì những người khác, nhưng khi tuổi già và bệnh tật ập đến, họ dần trở nên yếu đuối, lệ thuộc và dễ bị tổn thương. Đặc biệt, mỗi khi trái gió trở trời, những cơn đau lại trở thành một gánh nặng đè nặng lên thân xác vốn đã hao mòn.

“Từ độ thanh xuân, con đã trông cậy Chúa,
Xin đừng sa thải con lúc tuổi đà xế bóng,
Chớ bỏ rơi khi sức lực suy tàn.
Cả lúc con già nua, da mồi, tóc bạc,
Lạy Thiên Chúa, xin đừng bỏ rơi con.” (Tv 70)

Lời Thánh vịnh ấy dường như diễn tả chính tâm tình của những con người đang từng ngày đối diện với sự suy yếu của thân xác, nhưng vẫn không ngừng đặt trọn niềm trông cậy nơi Thiên Chúa. Dẫu thân xác hao mòn đi theo năm tháng, đời sống đức tin nơi họ lại âm thầm lớn lên và trở nên sâu đậm hơn nhờ luôn được nâng đỡ bởi ân sủng Chúa.

Từ những trải nghiệm ấy, tôi nhận thấy chương trình mục vụ với nhóm Legio Mariae của Đại Chủng viện thật cần thiết trong tiến trình được đào tạo và tự đào tạo. Chính nơi đó, tôi được tập luyện để có một trái tim mục tử biết “chạnh lòng thương” trước những đau khổ và cô đơn của tha nhân. Nhờ đó, mai này khi bước vào đời sống mục vụ, những bước chân đến với người già và những người đau yếu sẽ không còn là bổn phận phải chu toàn, nhưng trở thành lời đáp trả chân thành trước tình yêu Thiên Chúa đã trao ban cho tôi.

Chính từ những kinh nghiệm mục vụ đơn sơ ấy, tôi dần khám phá ra một chiều sâu thiêng liêng đặc biệt. Con người chỉ thực sự nhận ra Thiên Chúa khi dám sống như Ngài trong tình yêu và lòng thương xót và, cũng chỉ có thể nhận ra sự hiện diện của Ngài khi biết nhìn thấy hình ảnh của Ngài nơi tha nhân, đặc biệt nơi những con người bé nhỏ và yếu đuối. Chính nơi những ánh mắt mệt mỏi và những con người yếu đuối nhất, tôi lại gặp được dung mạo của một Thiên Chúa rất gần, rất thật và rất dịu dàng.

-----------------------------------------

Phanxicô Assisi Y Khiêm Byă – Triết học I